Μεγάλη Ελλάδα.(Magna Grecia) Μέρος 10ον : Μεσσήνη - Ιμέρα

Αργυρό δίδραχμο της Ζάγκλης - 500 π.Χ

Μεσσήνη (Ζάγκλη)
Η Μεσσήνη είναι γνωστή περιοχή από τα αρχαία χρόνια. Τα ομώνυμα στενά (Στενά της Μεσσήνης) ήδη στην Οδύσσεια του Ομήρου αναφέρονται ως τόπος διαμονής των θαλάσσιων τεράτων Σκύλλα και Χάρυβδη.
Αρχαιολογικά ευρήματα μαρτυρούν την ύπαρξη ενός χωρίου στην περιοχή από την εποχή του Χαλκού. Στον ίδιο χώρο ιδρύθηκε γύρω στα  730 π.Χ. μια από τις πρώτες ελληνικές αποικίες στη Σικελία. Το αρχικό όνομά της πόλης ήταν Ζάγκλη, το οποίο εικάζεται ότι οφειλόταν στο σχήμα του κόλπου στον οποίο ήταν χτισμένη, καθώς ζάγκλον στα αρχαία ελληνικά σημαίνει δρεπάνι .

 Σύμφωνα με τον ιστορικό Θουκυδίδη, Έλληνες άποικοι ήρθαν από τη χαλκιδική αποικία της Κύμης στην Μεγάλη Ελλάδα (με επικεφαλής τον Περιήρη, γιο του Αιόλου και της Εναρέτης) και από την ίδια τη Χαλκίδα στο νησί της Εύβοιας (με επικεφαλής τον Κραταιμένη), μητρόπολη και της ίδιας της Κύμης. Σύμφωνα με τον γεωγράφο Στράβωνα, οι έποικοι είχαν έρθει από τη Νάξο, την πρώτη χαλκιδική αποικία στο νησί της Σικελίας. Η πόλη ήταν χτισμένη κοντά στο βορειοανατολικό άκρο του νησιού, σε στρατηγική θέση υψίστης σημασίας. Λίγο μετά, η Χαλκίδα ίδρυσε μια άλλη αποικία στην άλλη πλευρά των στενών, το Ρήγιο,  αποκτώντας τον έλεγχο της σημαντικής θαλάσσιας διόδου.  Μετά την περσική κατάκτηση της Ιωνίας, οι υπάρχοντες πληθυσμοί της πόλης δέχθηκαν και αφομοιώθηκαν με άλλους αποίκους από το νησί της Σάμου και άλλα μέρη της περιοχής. Στις αρχές του πέμπτου αιώνα π.Χ. οι Σάμιοι εκδιώχθηκαν από τον Αναξίλαο, τύραννο του Ρηγίου, ο οποίος εξουσίαζε τις δύο πλευρές των Στενών και έδωσε στην πόλη το όνομα Μεσσήνη, από το όνομα της πατρίδας των προγόνων του της Μεσσηνίας στην Ελλάδα.
  Το 396 π.Χ. η πόλη καταστράφηκε στη μάχη της Μεσσήνης από τους Καρχηδονίους, υπό την ηγεσία του Αμίλκα, αλλά ο τύραννος των Συρακουσών, Διονύσιος την ξανάχτισε και την επανεποίκησε με νέους εποίκους. Ελευθερώθηκε από την κυριαρχία των Συρακουσών από τον Τιμολέοντα και στη συνέχεια ανακαταλήφθηκε από τον Αγαθοκλή.

Αργυρό τετράδραχμο της Μεσσήνης - 420 π.Χ

  Το 288 π.Χ πολιορκήθηκε και κατακτήθηκε από τους Μαμερτίνους, μισθοφόρους από την Καμπανία. Οι Μαμερτίνοι κατέλαβαν την πόλη από προδοσία, σκοτώνοντας όλους τους άνδρες και πήραν τις γυναίκες ως συζύγους τους .Οι Μαμερτίνοι κράτησαν την πόλη για είκοσι χρόνια. Επειδή εξαπέλυαν επιδρομές κατά των γειτονικών πόλεων, ο τύραννος των Συρακουσών Ιέρων εκστράτευσε εναντίον τους, τους νίκησε στους Μύλους και στην συνέχεια πολιόρκησε την Μεσσήνη. Η Καρχηδόνα βοήθησε τους  Μαμερτίνους λόγω της μακροχρόνιας διαμάχης με τις Συρακούσες για την κυριαρχία στη Σικελία. Όταν ο  Ιέρων επιτέθηκε για δεύτερη φορά το 264 π.Χ για βοήθεια οι Μαμερτίνοι στράφηκαν και στη Ρώμη με την ελπίδα για πιο αξιόπιστη προστασία. Αν και αρχικά η Ρώμη ήταν απρόθυμη να βοηθήσει τελικά δέχτηκε κυρίως γιατί δεν ήθελε τους Καρχηδονίους να εξαπλωθούν περαιτέρω στην Σικελία και να καταπατούν την Ιταλία. Το 264 π.Χ., ρωμαϊκά στρατεύματα αναπτύχθηκαν στη Σικελία, και για πρώτη φορά  ένας ρωμαϊκός στρατός ενήργησε εκτός της ιταλικής χερσονήσου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ξεσπάσει ο πρώτος Καρχηδονιακός πόλεμος.
Οι Ρωμαίοι τελικά επικράτησαν και απέκτησαν τον έλεγχο της πόλης που παρέμεινε Ρωμαϊκή μέχρι την πτώση της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

Ιμέρα
Η Ιμέρα ιδρύθηκε από Ίωνες αποίκους της Ευβοϊκής Ζάγκλης -μετέπειτα Μεσσήνη  στα μέσα του έβδομου αιώνα π.Χ. Ευρισκόταν στην βόρεια ακτή του νησιού στις όχθες του ομώνυμου ποταμού.Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης τοποθετεί την ίδρυση της πόλης 240 χρόνια πριν την καταστροφή της από τους Καρχηδόνιους κάτι που σημαίνει πως ιδρύθηκε το 648π.Χ .

Αργυρό δίδραχμο της Ιμέρας .483 - 472 π.Χ

Για την πρώτη περίοδο της πόλης λίγα είναι γνωστά σήμερα. Από μία αναφορά του Αριστοτέλη φαίνεται πως η πόλη βρέθηκε κάτω από την κυριαρχία του τυράννου του Ακράγαντα, Φάλαρη. Στην συνέχεια ακολούθησε ένα σύντομο διάστημα στο οποίο βρέθηκε κάτω από την κυριαρχία του τυράννου της Ζάγκλης Σκύθη και ακολούθησε η άνοδος στην εξουσία του τυράννου Τήριλλου .
Ο Τήριλλος για να διατηρηθεί στην εξουσία συμμάχησε με τον Καρχηδόνιο βασιλιά Αμίκλα. Όταν εκδιώχθηκε από τον τύραννο του Ακράγαντα Θύρωνα ο Αμίκλας εκστράτευσε στην Σικελία για να τον βοηθήσει.
Η επέμβαση του Αμίκλα οδήγησε στην πρώτη μεγάλη σύγκρουση μεταξύ Ελλήνων και Καρχηδόνιων στην Σικελία. Ο Αμίκλας με έναν πολυάριθμο στόλο και στρατό κατευθύνθηκε στην δυτική Σικελία και από εκεί στην Ιμέρα που την υπερασπιζόταν ο Θύρωνας. Σύμφωνα με αναφορές της εποχής ο στρατός των Καρχηδονίων έφτανε τους 300.000 άντρες. Με τον Θύρωνα συμμάχησε ο Τύραννος των Συρακουσών Γέλων, ο οποίος έσπευσε στην Ιμέρα για να τον ενισχύσει. Ο Γέλων επέδειξε πολεμικές αρετές και κάτω από τις οδηγίες του ο ελληνικός στρατός νίκησε τον Καρχηδονιακό που υπερτερούσε αριθμητικά. Κατά την διάρκεια της μάχης σκοτώθηκε ο Αμίκλας και οι Καρχηδόνιοι υποχώρησαν. Η μάχη της Ιμέρας διεξήχθη το 480 π.Χ. και σύμφωνα με τις αναφορές της εποχής συνέβη την ίδια ακριβώς μέρα με την ναυμαχία της Σαλαμίνας.

O Δωρικός "Ναός της Νίκης" στην Ιμέρα .  Χτίστηκε με εντολή του Γέλωνα των Συρακουσών προς τιμήν της νίκης των Ελλήνων εναντίον των Καρχηδονίων. 

Τα επόμενα χρόνια η Ιμέρα παρέμεινε κάτω από την εξουσία του Θήρωνα, ο οποίος ανέθεσε την διακυβέρνηση της στον γιο του Θρασύδαιο. Ο Θρασύδαιος κυβέρνησε αυταρχικά και αποξενώθηκε από τους πολίτες του. Μετά τον θάνατο του πατέρα του το 472 π.Χ. εκδιώχτηκε από τον τύραννο τον Συρακουσών Ιέρωνα. Την περίοδο μεταξύ του 461 και 408 π.Χ. η Ιμέρα γνώρισε ευημερία. Το 415 π.Χ. κατά την διάρκεια της εκστρατείας των Αθηναίων στην Σικελία, η Ιμέρα ήταν από τις πρώτες πόλεις που έσπευσαν να βοηθήσουν τις Συρακούσες.
Η περίοδος της ευημερίας της Ιμέρας τερματίστηκε απότομα από την εκστρατεία των Καρχηδόνιων στην Σικελία το 408 π.Χ. Οι Καρχηδόνιοι με αρχηγό τον Αννίβα εκστράτευσαν στην Σικελία με σκοπό να υπερασπιστούν την πόλη Έγεστα που βρισκόταν σε πόλεμο με τον Σελινούντα. Αφού κατέστρεψαν τον Σελινούντα κατευθύνθηκαν προς την Ιμέρα την οποία πολιόρκησαν. Η πόλη έλαβε μία μικρή βοήθεια από τις Συρακούσες αλλά δεν κατάφερε να αντισταθεί και τελικά κυριεύτηκε. Οι Καρχηδόνιοι κατέστρεψαν ολοσχερώς την πόλη. Οι κάτοικοι που επιβίωσαν ίδρυσαν δυτικότερα την πόλη Θερμαί Ιμέραι.

Λεοντοκεφαλές που χρησιμοποιούνταν ως υδρορροές στον "ναό της Νίκης" στην Ιμέρα.

Θερμαί Ιμεραίαι
Η πόλη Θερμαί Ιμεραίαι πήρε το όνομα της από τις θερμοπηγές που υπήρχαν στην περιοχή. Αναπτύχθηκε αρχικά κάτω από Καρχηδονιακό έλεγχο και έγινε σημαντική πόλη γι’ αυτούς με αποτέλεσμα να γίνει στόχος των Ρωμαίων κατά τον πρώτο Καρχηδονιακό πόλεμο. Οι Ρωμαίοι τελικά την κατέλαβαν το 260 π.Χ. Τα επόμενα χρόνια συνέχισε να ακμάζει, ενώ μετά την καταστροφή της Καρχηδόνας το 148 π.Χ. ο στρατηγός Σκιπίωνας επανέφερε σ’ αυτή τα αγάλματα που είχαν αφαιρέσει οι Καρχηδόνιοι από την Ιμέρα το 408 π.Χ.
Από την Ιμέρα καταγόταν ο λυρικός ποιητής Στησίχορος. Στις Θερμές Ιμέραι γεννήθηκε ο τύραννος των Συρακουσών Αγαθοκλής

Μεγάλη Ελλάδα.(Magna Grecia) Μέρος 9ον : Επιζεφύριοι Λοκροί - Ρήγιον

Το αρχαίο θέατρο των Επιζεφύριων Λοκρών

Επιζεφύριοι Λοκροί
Οι Επιζεφύριοι Λοκροί ήταν χτισμένοι στην Κάτω Ιταλία στην χερσόνησο της Καλαβρίας, βορειοδυτικά του Ρήγιου. Ιδρύθηκε κατά τον δεύτερο ελληνικό αποικισμό από Λοκρούς, από τους οποίους πήρε και το όνομά της.
Οι Επιζεφύριοι Λοκροί ιδρύθηκαν γύρω στο 680 με 670 π.Χ., στην περιοχή της νότια Καλαβρίας από Λοκρούς προερχόμενους και από την Οπούντια και από την Οζολία Λοκρίδα. Ο προσδιορισμός «Επιζεφύριοι» προέρχεται από τον δυτικό άνεμο Ζέφυρο, όνομα το οποίο έδωσαν και στο γειτονικό ακρωτήριο. Η κοινωνία τους ήταν μητριαρχική.

Η πόλη ήταν από τις πιο σημαντικές και εύπορες της Μεγάλης Ελλάδας. Έναν αιώνα μετά την ίδρυσή της χτίστηκε μεγάλο τείχος γύρω από την πόλη ενώ έξω από την αυτή υπήρχαν αρκετά νεκροταφεία. Η ίδρυσή της ξεκίνησε ως επιχείρηση μιας αριστοκρατικής οικογένειας της Λοκρίδας από την Ελλάδα, ενώ σύμφωνα με τον Στράβωνα, ο ιδρυτής της ονομαζόταν Ευάνθης. Γνωστός κάτοικός της φέρεται να ήταν ο νομοθέτης της Ζάλευκος.
Τους πρώτους αιώνες συμμάχησε με την Σπάρτη. Η πόλη ίδρυσε δύο αποικίες στην Καλαβρία, το Ιππόνιο και τη Μέδμη, τον 7ο αιώνα π.Χ. Τον 6ο αιώνα π.Χ. οι δυνάμεις των Επιζεφύριων Λοκρών νίκησαν στη μάχη του ποταμού Σάγκρα (μεταξύ 560 π.Χ. και 535 π.Χ.) τις δυνάμεις του Κρότωνα. Μαζί με τους Λοκρούς πολέμησαν και δυνάμεις από την πόλη Ρήγιο, αλλά και από τις δύο αποικίες, Ιππόνιο και Μέδμη. Για τη νίκη τους αφιέρωσαν ασπίδα στους Δελφούς. Μετά την μάχη, η οποία προκάλεσε κρίση στο εσωτερικό του Κρότωνα, οι Επιζεφύριοι Λοκροί άρχισαν μια πιο επιθετική πολιτική, που οδήγησε σε ρήξη με τους συμμάχους τους από το Ρήγιο.

Αργυρός στατήρας των Επιζεφύριων Λοκρών - 350 π.Χ

Τον 4ο αιώνα π.Χ. συμμάχησε με τις Συρακούσες (επί Διονυσίου του Α'). Όταν ο Διονύσιος ο Β' νικήθηκε από τον θείο του Δίων, κατέφυγε στους Λοκρούς. Εκεί εγκαθιστά τυραννίδα στην πόλη, αλλά τελικά ο Τιμολέων ελευθερώνει τις πόλεις που βρίσκονταν κάτω από την τυραννία του. Ο Πλάτωνας, ο οποίος ζούσε τότε στην αυλή του Διονυσίου του Α', την αποκαλούσε Άνθος της Ιταλίας εξαιτίας των ομορφιάς των κατοίκων της.
Την περίοδο των πολέμων που διεξήγαγε ο Πύρρος στην Κάτω Ιταλία οι Λοκροί πολέμησαν αρχικά εναντίον του Πύρρου, συμμαχώντας με την Ρώμη. Μετά την μάχη της Ηράκλειας όμως παραδόθηκαν στον Πύρρο. Οι Λοκροί υποτάχτηκαν στους Ρωμαίους το 206 π.Χ. κατά την διάρκεια του δεύτερου Καρχηδονιακού πολέμου.
Στους Επιζεφύριους υπήρχαν δύο σπουδαία ιερά, της Περσεφόνης, η οποία λατρευόταν ως προστάτιδα του γάμου, και της Αφροδίτης. Επίσης διέθετε θέατρο του 4ου αιώνα π.Χ. που μπορούσε φιλοξενήσει 4.500 θεατές, καθώς και ναό Ιωνικού ρυθμού, από το πρώτο μισό του 5ου αιώνα π.Χ..

Αρχαίος ναός Ιωνικού ρυθμού στον αρχαιολογικό χώρο των Επιζεφύριων Λοκρών

 Στα ερείπια του αρχαιολογικού χώρου των Επιζεφύριων βρίσκονται κτισμένοι δύο ναοί, από τους οποίους ο ένας είναι αρχαιότερος, ενώ επάνω από τα θεμέλιά του είναι κτισμένος ένας δεύτερος, νεότερος.
Ο νεότερος ναός είναι περίπτερος ιωνικού ρυθμού με επτά κίονες στην μπροστινή όψη και δεκαεπτά κίονες στις πλαϊνές όψεις. Διέθετε μακρύ σηκό, οπισθόδομο και πρόναο.
Ο ναός όταν ερημώθηκε και εγκαταλείφθηκε τα υλικά του χρησιμοποιήθηκαν ως πρώτη ύλη για την παραγωγή ασβέστη, μέχρι που το 1879 ο Γάλλος ιστορικός και αρχαιολόγος Φρανσουά Λενορμάν σταμάτησε την λεηλασία.

Ρήγιον

Οι πολεμιστές του Ρηγίου (430-460 π.Χ) - Βρέθηκαν στην θαλάσσια περιοχή του Ρηγίου 

Το Ρήγιο ήταν μία από τις αρχαιότερες ελληνικές αποικία της Κάτω Ιταλίας. Ιδρύθηκε το 720 π.Χ. από Ευβοείς και αρχικά ονομαζόταν Ερυθρά. Η πόλη βρισκόταν σε ιδιαίτερα προνομιακή θέση, καθώς ήταν χτισμένη σχεδόν στο νοτιότερο σημείο της Ιταλικής χερσονήσου, στον πορθμό της Μεσσήνης.
Το Ρήγιο ήταν από τις σημαντικότερες πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας, φτάνοντας σε μεγάλη οικονομική και πολιτική ισχύ κατά την διάρκεια του 6ου και του 5ου αιώνα π.Χ. Η πόλη βρέθηκε στην μεγαλύτερη ακμή της την περίοδο διακυβέρνησης του τυράννου Αναξιλάου. Ο Αναξίλαος επέκτεινε την εξουσία του και στη γειτονική Ζάγκλη με αποτέλεσμα να εξουσιάζει μία μεγάλη περιοχή της Νότιας Ιταλίας. Κατά το διάστημα αυτό το Ρήγιο γνώρισε σημαντική πολιτιστική άνθηση και αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα γλυπτικής και ποίησης της Μεγάλης Ελλάδας με κύριους εκπροσώπους τον γλύπτη Πυθαγόρα και τον ποιητή Ίβυκο.

Αργυρό τετράδραχμο του Ρηγίου 478-476 π.Χ

Το Ρήγιο κατά την διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου συμμάχησε με την Αθήνα. Το Ρήγιο αποτέλεσε την βάση των επιχειρήσεων των Αθηναίων κατά την διάρκεια της Σικελικής εκστρατείας. Λίγα χρόνια μετά το τέλος του πολέμου, το 387 π.Χ. καταλήφθηκε από τις Συρακούσες οι οποίες συμμάχησαν με την γειτονική του Ρηγίου πόλη, τους Επιζεφύριους Λοκρούς με αποτέλεσμα να τερματιστεί η περίοδος της ανεξαρτησίας του.
Τα επόμενα χρόνια το Ρήγιο γνώρισε επιδρομές από τους Βρέττιους που είχαν ως αποτέλεσμα να καταφύγει στην βοήθεια της Ρώμης και να γίνει σύμμαχός της. Την περίοδο των πολέμων που διεξήγαγε ο Πύρρος στην Νότια Ιταλία το Ρήγιο ήταν με το μέρος της Ρώμης. Λόγω της φιλικής σχέσης της πόλης με τους Ρωμαίους γνώρισε σημαντική ανάπτυξη κάτω από την Ρωμαϊκή κυριαρχία. Το 91 π.Χ. η πόλη σχεδόν ισοπεδώθηκε από ισχυρό σεισμό που συνοδεύτηκε και από μεγάλο τσουνάμι. Η πόλη ξαναχτίστηκε από τους Ρωμαίους που της έδωσαν το όνομα Ρέτζιο-Τζούλια.

Τμήμα από το αρχαίο Ελληνικό τείχος του Ρήγιου

Επιμέλεια φωτογραφίας Διόνυσος

Μεγάλη Ελλάδα.(Magna Grecia) Μέρος 8oν :Συρακούσες

Οι Συρακούσες ιδρύθηκαν  το 734 ή το 733 π.Χ. από Κορίνθιους και Τενεάτες αποίκους. Ήταν η σημαντικότερη πόλη της Μεγάλης Ελλάδας και μια από τις σπουδαιότερες αρχαίες ελληνικές πόλεις. Στον Πελοποννησιακό πόλεμο (Σικελική εκστρατεία 415-413 π.Χ.) απέκρουσαν επίθεση των Αθηναίων. Στη συνέχεια εξελίχθηκε σε μια από τις ακμαιότερες, πλουσιότερες και δυνατότερες ελληνικές πόλεις της Σικελίας μέχρι την υποδούλωσή της στους Ρωμαίους το 212 π.Χ. Ο Κικέρωνας την αποκάλεσε «ωραιότατη και καταστόλιστη πόλη». Τα εντυπωσιακά ερείπια του κέντρου της αρχαίας πόλης αποτελούν μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.

Περιτριγυρισμένες από ισχυρότατα τείχη που είχαν μήκος 28 χλμ., οι Συρακούσες στολίζονταν από θαυμάσια ανάκτορα, όπως αυτό του Ιέρωνα, περίφημους ναούς της Αρτέμιδας και της Αθηνάς, από την κρήνη Αρέθουσα και το περίφημο θέατρο των Συρακουσών, αριστούργημα αρχιτεκτονικής και ακουστικής. Τα νομίσματά της, που σώθηκαν, είναι αληθινά καλλιτεχνήματα.

Ιστορία της αρχαίας πόλης (8ος - 3ος αι.π.Χ.)

Οι Συρακούσες ιδρύθηκαν το 734 ή 733 π.Χ. από τους Κορίνθιους αποίκους με οικιστή τον Αρχία. Η πόλη αρχικά χτίστηκε στο νησί Ορτυγία, στη θέση εγκατάστασης γηγενών Σικελών, τους οποίους εξεδίωξαν οι Έλληνες, και στη συνέχεια επεκτάθηκε στην απέναντι ακτή.[1] Τον επόμενο αιώνα η πόλη αναπτύχθηκε ιδρύοντας αρκετές αποικίες στην νοτιοανατολική Σικελία, όπως οι Άκραι, ο Έλωρος και η Καμάρινα. Στα χρόνια αυτά που συνοδεύτηκαν με μεγάλη οικονομική ακμή των Συρακουσών, η πόλη ταράχτηκε από σφοδρές διαμάχες ανάμεσα στους ευγενείς και τους υποδουλωμένους ντόπιους.

Η περίοδος του Γέλωνα και των διαδόχων του

Το 485 π.Χ. ο Γέλων ο τύραννος της Γέλας κατέλαβε τις Συρακούσες και ανέλαβε την εξουσία σ’ αυτές. Στη θέση του, ως τύραννο της Γέλας άφησε τον αδελφό του Ιέρωνα. Ο Γέλων είχε ήδη παντρευτεί την Δαμαρήτη, κόρη του Θήρωνα, τυράννου του Ακράγαντα. Με την κίνηση αυτή εξασφάλισε την συμμαχία της άλλης ισχυρής ελληνικής πόλης της Σικελίας. Με τη δραστηριότητα που ανέπτυξε κατάφερε να δημιουργήσει συνασπισμό πόλεων ο οποίος περιλάμβανε τις τρεις ισχυρότερες πόλεις της νοτιοδυτικής Σικελίας, τις Συρακούσες, τη Γέλα και τον Ακράγαντα. Ο ισχυρός αυτός συνασπισμός οδηγήθηκε τελικά σε σύγκρουση με τους Καρχηδόνιους. Η καθοριστική σύγκρουση έγινε απέναντι από τα τείχη της Ιμέρας, πόλης της βόρειας Σικελίας, το 480 π.Χ.. Στη μάχη της Ιμέρας οι δυνάμεις των Συρακουσίων και των Ακραγαντίνων νίκησαν τους Καρχηδόνιους, αναστέλλοντας τα σχέδια των τελευταίων για κατάληψη του νησιού για περίπου έναν αιώνα.

Το αρχαίο θέατρο των Συρακουσών

Ο Γέλων πέθανε το 478 π.Χ. και τον διαδέχτηκε ο αδελφός του Ιέρων ο οποίος ισχυροποίησε ακόμα περισσότερο το κράτος των Συρακουσών. Συμμαχώντας με την πόλη Κύμη νίκησε τους Τυρρηνούς πειρατές στη ναυμαχία της Κύμης το 474 π.Χ.
Ο Ιέρων πέθανε το 467 π.Χ. και τον διαδέχτηκε ο αδελφός του Θρασύβουλος. Ο Θρασύβουλος δεν είχε τις ικανότητες των προκατόχων του και καθαιρέθηκε με επανάσταση έναν χρόνο μετά. Μετά την πτώση της τυραννίας, κυριάρχησε στην πόλη η δημοκρατική παράταξη. Μεταξύ του 458 και 452 π.Χ. οι γηγενείς κάτοικοι της Σικελίας, οι Σικελοί δημιούργησαν ισχυρό κράτος στο εσωτερικό του νησιού και κυρίευσαν ορισμένες ελληνικές (Μοργαντίνη) και καρχηδονιακές πόλεις των παραλίων. Οι Συρακούσες κατάφεραν να διαλύσουν τον στρατό των Σικελών και να επιβάλλουν την κυριαρχία τους στις περιοχές τους. Το 445 π.Χ. οι Συρακούσιοι κατέλαβαν και τον Ακράγαντα αποκτώντας τον έλεγχο μεγάλου μέρους του νησιού. Πολλές σικελικές πόλεις, δυσαρεστημένες από την ηγεμονία των Συρακουσών, σύναψαν συμμαχία με την Αθήνα. Η Αθήνα αναμίχθηκε στα γεγονότα της Σικελίας το 427 π.Χ στέλνοντας μικρή δύναμη να βοηθήσει το Ρήγιο και τους Λεοντίνους που απειλούνταν από τις Συρακούσες. Το 416 π.Χ., με αφορμή την βοήθεια που ζήτησε η πόλη Έγεστα για να προστατευτεί από τις επιθέσεις του γειτονικού Σελινούντος, οργανώθηκε από την Αθήνα η μεγάλη Σικελική εκστρατεία. Οι Αθηναίοι πολιόρκησαν τις Συρακούσες, όμως μετά την παρέμβαση των Σπαρτιατών οι Αθηναίοι ηττήθηκαν και 7.000 από αυτούς και τους συμμάχους τους αιχμαλωτίστηκαν, τελειώνοντας τις μέρες τους στα λατομεία των Συρακουσών.

Η περίοδος του Διονύσιου του Πρεσβύτερου

Η Έγεστα, μετά την αποτυχία των Αθηναίων να της προσφέρουν βοήθεια, στράφηκε στους Καρχηδόνιους. Αυτοί ανταποκρίθηκαν στέλνοντας μεγάλο στρατό υπό τον στρατηγό Αννίβα, το 409 π.Χ., ο οποίος κατέλαβε και κατέστρεψε τον Σελινούντα, την Ιμέρα, τον Ακράγαντα, τη Γέλα και την Καμάρινα. Οι Συρακούσιοι, μπροστά στον κίνδυνο, εξέλεξαν στρατηγό αυτοκράτορα τον Διονύσιο. Αυτός, αποκτώντας τον απόλυτο έλεγχο του στρατού, κατέλαβε την εξουσία και έγινε τύραννος (406 π.Χ.). Ο Διονύσιος στη συνέχεια κατέλαβε πόλεις της ανατολικής Σικελίας, καταφέρνοντας να ελέγξει το μεγαλύτερο μέρος του ανατολικού τμήματος του νησιού. Στις επιχειρήσεις αυτές κατέστρεψε ολοσχερώς την Νάξο. Το 398 π.Χ. εξεστράτευσε κατά των καρχηδονιακών βάσεων της Σικελίας, καταφέρνοντας να καταλάβει τη Μοτύη. Μετά από αυτές τις εξελίξεις οι Καρχηδόνιοι έστειλαν στρατό στη Σικελία, κατέλαβαν τη Μεσσήνη και στη συνέχεια πολιόρκησαν τις ίδιες τις Συρακούσες. Οι Συρακούσιοι, ενισχυόμενοι με τριάντα πλοία από τους Σπαρτιάτες, απέκρουσαν τους Καρχηδόνιους και τους νίκησαν στη θάλασσα. Ακολούθησε στην συνέχεια αντεπίθεση των Συρακουσών και ανάκτηση πολλών περιοχών που είχαν χαθεί στον πρόσφατο πόλεμο. Άλλες δύο προσπάθειες των Καρχηδονίων να επιβάλουν την κυριαρχία τους στη Σικελία απέτυχαν και οι Συρακούσες απέκτησαν σταδιακά τον έλεγχο του μεγαλύτερου τμήματος της Σικελίας. Ο Διονύσιος, ενισχυμένος, επέκτεινε τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις στη νότια Ιταλία, καταλαμβάνοντας την πόλη Καυλωνία και υποτάσσοντας το Ρήγιο. Στη συνέχεια συγκρούστηκε πάλι με τους Καρχηδόνιους και κατάφερε να ανακτήσει τον Σελινούντα.

Αργυρό δεκάδραχμο των Συρακουσών - 400 π.Χ

Η εκστρατεία του Τιμολέοντα
Ο Διονύσιος πέθανε το 367 π.Χ. και τον διαδέχτηκε ο γιος του Διονύσιος ο Νεότερος. Ο Διονύσιος ο Νεότερος δεν διέθετε τις ικανότητες του πατέρα του με αποτέλεσμα δώδεκα χρόνια μετά να ανατραπεί από τον θείο του, τον στρατηγό Δίωνα και να καταφύγει στους Επιζεφύριους Λοκρούς. Ο Δίων, μαθητής του Πλάτωνα, δεν κατάφερε να πραγματοποιήσει το πλατωνικό όραμα για το ιδεώδες κράτος και δολοφονήθηκε, έναν χρόνο μετά, από τον Κάλλιππο, άνθρωπο με ύποπτη και σκοτεινή δράση. Αυτός δεν διατηρήθηκε πολύ καιρό στην εξουσία, καθώς δολοφονήθηκε δύο χρόνια μετά, το 353 π.Χ. Ακολούθησε τότε στις Συρακούσες περίοδος αναρχίας που είχε ως αποτέλεσμα, το 346 π.Χ., να ξαναπάρει την εξουσία της πόλης ο Διονύσιος ο Νεότερος. Οι εξόριστοι Συρακούσιοι τότε ζήτησαν από την μητρόπολή τους, την Κόρινθο, να τους βοηθήσει να διώξουν τον τύραννο και η Κόρινθος ανταποκρίθηκε στέλνοντας στρατό με επικεφαλής τον Τιμολέοντα. Πριν οι δυνάμεις του Τιμολέοντος φτάσουν στην Σικελία, ο τύραννος των Λεοντίνων Ικέτας κατέλαβε τις Συρακούσες και περιόρισε τον Διονύσιο στο νησί Ορτυγία. Ο Τιμολέων με τις δυνάμεις του νίκησε τον Ικέτα ενώ κατέλαβε και την Ορτυγία, συλλαμβάνοντας τον Διονύσιο. Στη συνέχεια ανέλαβε την εξουσία της πόλης και άρχισε την ανασυγκρότησή της (343 π.Χ.). Το 339 π.Χ. οι Καρχηδόνιοι επιχείρησαν πάλι εκστρατεία στην Σικελία. Ο Τιμολέων τους αντιμετώπισε στον Κρίμησο ποταμό και τους νίκησε. Στην συνέχεια στράφηκε κατά κάποιων τυράννων ελληνικών πόλεων, ορισμένοι απ’ τους οποίους είχαν συμμαχήσει με τους Καρχηδόνιους και τους εκτέλεσε ή τους εκθρόνισε. Οι Καρχηδόνιοι, μετά την ήττα και των τελευταίων συμμάχων τους στην Σικελία, αναγκάστηκαν να κλείσουν ειρήνη με τον Τιμολέοντα. Ο Τιμολέων πέθανε το 337 π.Χ. έχοντας πετύχει να απωθήσει τους Καρχηδόνιους και να ισχυροποιήσει τις Συρακούσες.

Κίονες από τον αρχαίο ναό της Αθηνάς στις Συρακούσες - Σήμερα ο ναός είναι ενσωματωμένος στον καθεδρικό ναό της σύγχρονης πόλης.

Η περίοδος του Αγαθοκλέους
Το 316 π.Χ. ανέλαβε την εξουσία ο Αγαθοκλής ο οποίος μετέτρεψε το πολίτευμα σε τυραννία. Ο Αγαθοκλής απέβλεπε στην δημιουργία ενός ισχυρού κράτους με κέντρο τις Συρακούσες και σύντομα στράφηκε κατά των Καρχηδονίων που ήταν το ισχυρότερο εμπόδιο στις φιλοδοξίες του. Αφού απέτυχε να τους νικήσει στην Σικελία αποφάσισε να μεταφέρει τον πόλεμο στην Αφρική. Συμμάχησε με τον τύραννο της Κυρήνης Οφέλλα και εξεστράτευσε στα εδάφη της Καρχηδόνας. Αφού κατέλαβε κάποιες πόλεις διέκοψε την εκστρατεία και επέστρεψε στην Σικελία γιατί ο Οφέλλας σταμάτησε να τον στηρίζει και επιπλέον είχε επαναστατήσει η πόλη του Ακράγαντα στην Σικελία. Με την επιστροφή του συνέχισε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Σικελία καταλαμβάνοντας το μεγαλύτερο τμήμα του νησιού. Στην συνέχεια στράφηκε κατά των Βρεττίων της Νότιας Ιταλίας προσαρτώντας έναν τμήμα στο κράτος του. Ο Αγαθοκλής πέθανε το 289 π.Χ. έχοντας δημιουργήσει ένα μεγάλο κράτος. Μετά τον θάνατο του Αγαθοκλή το κράτος των Συρακουσών εξασθένησε και αντιμετώπισε νέες εισβολές των Καρχηδονίων. Μπροστά στον νέο κίνδυνο οι ελληνικές πόλεις της Σικελίας κάλεσαν για βοήθεια τον Πύρρο που εκείνη την περίοδο πραγματοποιούσε εκστρατεία στην Μεγάλη Ελλάδα. Ο Πύρρος νίκησε τους Καρχηδόνιους οι οποίοι είχαν φτάσει πάλι να απειλούν τις Συρακούσες, κατέλαβε την πόλη τους Έρυξ και τους περιόρισε στην πόλη Λιλύβαιο στα δυτικά του νησιού. Στην συνέχεια όμως εκδήλωσε ηγεμονικές διαθέσεις με αποτέλεσμα να στραφούν πολλές σικελικές πόλεις εναντίον του. Μετά τη δημιουργία εχθρικού κλίματος στην Σικελία εναντίον του, ο Πύρρος αποχώρησε και συνέχισε τις επιχειρήσεις του στην Ιταλία.

Τμήμα από τα αρχαία τείχη των Συρακουσών 

Η βασιλεία του Ιέρωνος Β΄ και η πτώση των Συρακουσών
Μετά την αποχώρηση του Πύρρου οι Συρακούσες πέρασαν σε περίοδο πολιτικής αστάθειας που έληξε το 275 π.Χ. με την αναρρίχηση στην εξουσία του Ιέρωνος ο οποίος επέβαλλε τυραννικό καθεστώς. Ο Ιέρων αρχικά αντιμετώπισε τους Μαμερτίνους, ομάδα μισθοφόρων από την Καμπανία (Ιταλίας), οι οποίοι είχαν καταλάβει την Μεσσήνη και πραγματοποιούσαν επιδρομές στις γύρω περιοχές. Για να τους αντιμετωπίσει έκλεισε συμμαχία με τους Καρχηδόνιους και μετά από σειρά επιχειρήσεων κατάφερε να τους περιορίσει. Τότε αυτοί αναγκάστηκαν να ζητήσουν τη βοήθεια της Ρώμης. Η εμπλοκή της Ρώμης στην Σικελία οδήγησε στον πρώτο Καρχηδονιακό πόλεμο. Ο Ιέρων στο διάστημα αυτό έκλεισε ειρήνη με την Ρώμη και κατάφερε να διατηρήσει τις κτήσεις του. Στην συνέχεια συμμάχησε με την Ρώμη. Ο Ιέρων πέθανε το 215 π.Χ. και αφού ο γιος του και διάδοχός του, ο Γέλων Β΄, είχε πρόωρα πεθάνει, τον διαδέχτηκε ο νεαρός εγγονός του ο Ιερώνυμος ο οποίος δολοφονήθηκε ένα χρόνο μετά, από φιλορωμαϊκή συνωμοσία. Μετά τον θάνατο και του διαδόχου του Ιέρωνα, η στάση της πόλης έγινε εχθρική προς τη Ρώμη. Οι Ρωμαίοι τότε πολιόρκησαν τις Συρακούσες με τις λεγεώνες τους, υπό την αρχηγία του υπάτου Μάρκου Κλαυδίου Μαρκέλλου, και τις κατέλαβαν το 212 π.Χ. μετά από πολιορκία ενός έτους, χάρη στην προδοσία ενός Ίβηρα μισθοφόρου. Με την κατάληψη της πόλης, σκότωσαν τον μεγάλο μαθηματικό και μηχανικό της αρχαιότητας Αρχιμήδη, ο οποίος κατασκευάζοντας ειδικές μηχανές είχε ενισχύσει την άμυνα των Συρακουσσών.

Ο Ευχίδειος Άθλος το καλοκαίρι του 479 π.Χ μετά την μάχη των Πλαταιών

Καλοκαίρι του 479 π.Χ. και η Μάχη των Πλαταιών μόλις έχει τελειώσει. Οι Έλληνες για μια φορά ακόμα κατάφεραν να αναχαιτίσουν τους Πέρσες εισβολείς. Οι εναπομείναντες Πέρσες παίρνουν την άγουσα για την επιστροφή αφήνοντας πίσω τους ερειπωμένους ναούς, καμένα ιερά άλση και κατεστραμμένους βωμούς.

Οι Πλαταιείς πολίτες θεωρούν ότι ο τόπος τους μολύνθηκε από την παρουσία των βαρβάρων εισβολέων και συμφωνούν στο ότι το άσβεστο πυρ της πόλης θα πρέπει να αντικατασταθεί με νέο από τους Δελφούς. Το μίασμα είναι υψίστης προτεραιότητος. Κάθε καθυστέρηση εξαγνισμού αποτελεί ανόσια πράξη και ύβρη προς τους Θεούς της Πόλεως. Το έργο αναλαμβάνει ο Ευχίδας, ο οποίος ήταν πολεμιστής στην μάχη των Πλαταιών και ημεροδρόμος περίφημος για την ταχύτητά του στο τρέξιμο. Καλείται να πάει τρέχοντας μέχρι τους Δελφούς, να καλύψει μία απόσταση 1000 σταδίων, ισοδύναμη με 200 χιλιόμετρα μέσα από χαράδρες, στενά μονοπάτια, άλση και βουνά και να επιστρέψει φέρνοντας καθαρή, καινούργια φωτιά, που θα την πάρει από το ιερό του Απόλλωνα.

Η απόσταση είναι τεράστια, η κόπωση από την μάχη μεγάλη αλλά και η αποστολή του Ιερή. Ο Ευχίδας ξεκινά και περνώντας δάση, βουνά και ρεματιές, φτάνει στον προορισμό του. Εξαγνιζεται στην Κασταλία Πηγή, φοράει δάφνινο στεφάνι, παραλαμβάνει το Ιερό Πυρ, επιστρέφει σε 24 ώρες στις Πλαταιές και το παραδίδει.

Όταν άναψε το πυρ στον βωμό που είχε στηθεί για τον εορτασμό της νίκης στη μάχη, ο Ευχίδας ασπάσθηκε τους συμπολεμιστές του και απεβίωσε.

Οι Πλαταιείς τον ενταφίασαν στο ιερό της Ευκλείας Αρτέμιδας, χαράζοντας επάνω στον τάφο του, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, το επίγραμμα: “Ευχίδας Πυθώδε τρέξας ήλθοε τώδ’ αυθημερόν” (Πλουτάρχου Αριστείδης, 20)

Ο σύγχρονος Ευχίδειος Άθλος διοργανώθηκε πρώτη φορά το 2.000, μετά από μια ιδέα του δρομέα Παναγιώτη Αντωνόπουλου, που το 1993 έτρεξε ξανά τη διαδρομή. Η διαδρομή έχει μήκος 107,5 χιλιόμετρα, περιλαμβάνει υψομετρικές διαφορές περίπου 1.400 μέτρων, σε ένα τοπίο μοναδικής ομορφιάς,. και ολοκληρώνεται περίπου σε 14-15 ώρες.




theancientwebgreece

Μεγάλη Ελλάδα.(Μagna Grecia) Μέρος 7oν : Μεταπόντιο - Καυλωνία.

Μεταπόντιο
Το Μεταπόντιο, σύμφωνα με την παράδοση, ιδρύθηκε από άνδρες της Αχαΐας υπο τον Λεύκιππο, το 773 π.Χ.(Η ονομασία Μεταπόντιο σημαίνει "μετά τον Πόντο" δηλαδή μετά την θάλασσα ) .Ωστόσο διάφορες παραδόσεις θέλουν την ίδρυση της πολύ νωρίτερα. Ο Στράβων αποδίδει την ίδρυση της από κατοίκους της Πύλου, οι οποίοι είχαν ακολουθήσει το Νέστορα στη Τροία, ενώ ο Ιουστίνος μας λέει ότι ιδρύθηκε από τον Επειό, τον ήρωα που κατασκεύασε το Δούρειο Ίππο της Τροίας. Κάτι που αποδεικνύεται από κατοίκους που παρουσίασαν σε ένα ναό της Αθηνάς τον εξοπλισμό που χρησιμοποιούσε.
Ο Έφορος , αντίθετα  ,αναθέτει την ίδρυση του Μεταπόντιου στους Φωκαείς.Ο Αντίοχος των Συρακουσών υποστηρίζει ότι ο ιδρυτής ονομαζόταν Μέταβος και ήταν από την Βοιωτία και το όνομα της πόλης προήλθε από αυτόν.
Η πόλη άκμασε τον 6ο και το 5ο αιώνα π.Χ. Ο οικονομικός πλούτος της πόλης προήλθε κυρίως από τη γονιμότητα του εδάφους της, όπως αποδεικνύεται από το στάχυ του κριθαριού που απεικονίζονται στα κέρματα του Μεταπόντιου και έγινε το σύμβολο της πόλης.

Ασημένιο νόμισμα του Μεταπόντιου με τον ιδρυτή του Λεύκιππο
 και το στάχυ από κριθάρι. (340-330 π.Χ)

Στα τέλη του 6ου αι. π.Χ , φιλοξένησε τον Πυθαγόρα , όταν αυτός εκδιώχθηκε απ τον Κρότωνα πού έζησε και εργάστηκε μέχρι το τέλος της ζωής του , ο οποίος ίδρυσε εκεί μια από τις σχολές του με αποτέλεσμα το Μεταπόντιο να γίνει το κέντρο συνάντησης των Πυθαγορείων.To 413 π.Χ. το Μεταπόντιο βοήθησε με οπλίτες την Αθήνα στην εκστρατεία της στη Σικελία εναντίον των Συρακουσών
 Τον 4ο αι. π.Χ αντιτάχτηκε στην επεκτατική πολιτική των Συρακουσών και του Διονυσίου κάνοντας συμμαχία με τις άλλες Ιονικές πόλεις της Ιταλίας.
Κατά τη διάρκεια της Μάχης της Ηράκλειας του 280 π.Χ. , συμμάχησε εναντίον της Ρώμης με τον Βασιλιά της Ηπείρου Πύρρο και τον Τάραντα .
Όταν η Ρώμη κέρδισε τελικά τον πόλεμο , το  Μεταπόντιο υπέστη σοβαρή τιμωρία από τους Ρωμαίους με αποτέλεσμα να εξοριστούν πολλοί κάτοικοι από την πόλη και να εγκατασταθεί μόνιμη ρωμαϊκή φρουρά.
Το 207 π.Χ. προσφέρει φιλοξενία στον Αννίβα ,ο οποίος κάνει την Πόλη βάση για εξόρμηση εναντίον των Ρωμαίων . Μετά την ήττα του το 207 π.χ απέσυρε τις δυνάμεις του από Μεταπόντιο, και, ταυτόχρονα, πήρε από εκεί πολλούς από τους κατοίκους για να τους σώσει από την εκδίκηση της Ρώμης.
Όταν η πόλη έπεσε για δεύτερη φορά στα χέρια της Ρώμης εντάχθηκε οριστικά στο Ρωμαίκο κράτος μέχρι τον πλήρη ξεπεσμό και την σταδιακή εγκατάλειψη της πόλης, η οποία καλύφθηκε σιγά-σιγά από τις προσχώσεις των ποταμών.

Ο ναός της Ήρας στο Μεταπόντιο

Λίγα χιλιόμετρα έξω από την αρχαία πόλη του Μεταπόντιου βρίσκεται ο εντυπωσιακός δωρικός ναός της Ήρας που ανεγέρθει τον 5ο αιώνα π.Χ ακι από τον οποίο σώζονται δεκαπέντε κίονες. Ο αρχαιολογικός χώρος περιέχει ακόμα τα ερείπια ενός αρχαιότερου ναου που ίσως να ήταν αφιερωμένος στον Απόλλωνα.

Καυλωνία
Η Καυλωνία ιδρύθηκε από Αχαιούς που ήρθαν από την Ελλάδα πριν το 700 π.Χ. με αρχηγό τον Τύφων από το Αίγιο . Σύμφωνα με μια παράδοση, το όνομα της πόλης προέρχεται από το όνομα του ήρωα του Τρωικού Πολέμου Κάυλων.
Από την κτίση της πόλης, και μετά από λίγες δεκαετίες η Καυλωνία συμμάχησε με τον Κρότωνα και την Σύβαρι, και αργότερα και με τους Θούριους, οι οποίες ήταν επίσης Αχαϊκές αποικίες.
Κατά την εμφύλια μάχη της Σάγρας , η Καυλωνία και ο συμμαχός της Κρότωνας νικήθηκαν από Λοκρούς και το Ρήγιο. Στην Καυλωνία πρέπει να άνθιζε το εμπόριο, όπως συμπεραίνουμε από τις μεγάλες ποσότητες αρχαίων πολύτιμων νομισμάτων που έχουν βρεθεί. Το γεγονός ότι Καυλωνία έκοβε δικά της νομίσματα στον έκτο αιώνα π.Χ., υποδηλώνει ότι ήταν ανεξάρτητη.

Ασημένιο νόμισμα της Κυλωνίας με τον Απόλλωνα να κρατά φύλλο δάφνης και το ελάφι στην άλλη όψη (475-425 π.Χ)

Το 389 π.Χ. ο Διόνυσος τύραννος των Συρακουσών πολιόρκησε την Καυλωνία και επέφερε σοβαρές απώλειες στους Κροτωνιάτες και άλλους συμμάχους που έσπευσαν σε βοήθεια . Η Καυλωνία αναγκάστηκε να παραδοθεί και η πόλη καταστράφηκε το 384 π.Χ., ενώ οι κάτοικοι μεταφέρθηκαν στις Συρακούσες και η περιοχή παραχωρήθηκε στους σύμμαχους των Συρακουσίων , τους Λοκρούς. Ξαναχτίστηκε αργότερα από τον Διονύσιο το Νεότερο ,τον τύραννο των Συρακουσών.
Κατά την Σικελική εκστρατεία του Πύρρου της Ηπείρου αλώθηκε από μισθοφόρους στρατιώτες και παρήκμασε. Το τελειωτικό χτύπημα το δέχτηκε το 200 π.Χ., κατά τον Δεύτερο Καρχηδονιακό Πόλεμο όταν  η πόλη καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Ρωμαίους.
Ο Στράβων μας λέει ότι ήδη στην εποχή του , η πόλη είχε εγκαταλειφθεί λόγω των πολεμικών συγκρούσεων

Θεμέλια αρχαίου ναού στην Καυλωνία

Η παράλια περιοχή της Καυλωνίας περιστοιχίζονταν από ισχυρά αμυντικά τείχη με πύργους στην ξηρά. Η αρχαία πόλη ήταν κτισμένη γύρω από μια ακρόπολη στις βουνοπλαγιές ενος λόφου. Στην κορυφή του λόφου πρέπει να υπήρχε τουλάχιστον ένας μικρός βωμός. Ένας μεγάλος ναός του πρώτου ήμισυ του 5ου αιώνα π.Χ. ήταν κτισμένος κοντά στην ακτή. Δεν είναι γνωστό σε ποια θεότητα ήταν αφιερωμένος ο ναός αυτός.
Το 1998 και το 2012 η αρχαιολογική σκαπάνη αποκάλυψε απείρου κάλλους ψηφιδωτά , τα μεγαλύτερα της Μεγάλης Ελλάδας ,με απεικονίσεις ενός δράκου, ένα ανάγλυφο έμβλημα με σχήμα ρόδου και ακόμα έξι μωσαϊκά με απεικονίσεις λουλουδιών.

Εντυπωσιακό ψηφιδωτό Δράκου που αποκαλύφθηκε στην Καυλωνία.

ΠΗΓΕΣ :
http://www.icollector.com/ - https://www.wikipedia.org/ -www.e-istoria.com/

Επιμέλεια Διόνυσος.
http://autochthonesellhnes.blogspot.com/

«Οδηγίες για τη μεταθανάτια τύχη των ψυχών» δίνει ο περίφημος πάπυρος του Δερβενίου

Οδηγίες στους ζωντανούς και συμβουλές, ώστε οι ψυχές των νεκρών να έχουν την καλύτερη δυνατή μεταθανάτια τύχη, περιλαμβάνει ο πάπυρος του Δερβενίου, εύρημα μεγάλης αρχαιολογικής αξίας, που βρέθηκε το 1962 σε τάφο της περιοχής της αρχαίας Λητής, στο σημερινό Δερβένι.


Χάρη στην «ατυχία» του να καεί σε ταφική πυρά, τα γραφόμενα στον πάπυρο διατηρήθηκαν μέχρι σήμερα, χαρίζοντάς του τη δυνατότητα να αποτελεί έναν από τους ελάχιστους παπύρους που διασώζονται σε ευρωπαϊκό έδαφος, λόγω της ευαισθησίας τους στην υγρασία. Ο πάπυρος του Δερβενίου εντάχθηκε το 2015 στον διεθνή κατάλογο του προγράμματος της Unesco «Μνήμη του κόσμου» και μαζί με τον μακεδονικό τάφο Μακρίδη Μπέη, που ανασκάφηκε για πρώτη φορά το 1910, θεωρείται ότι συνέβαλαν τα μέγιστα στην αρχαιολογική τεκμηρίωση όλης της πορείας της περιοχής της αρχαίας Λητής, από την προϊστορία μέχρι σήμερα.

«Οι ανασκαφές που έχουν γίνει στην περιοχή έχουν δώσει δείγματα που χρονολογούνται από το 3.000 π.Χ. Αυτό σημαίνει ότι η αρχαία Λητή κατοικούνταν συνεχώς από τότε και αργότερα, στα αρχαϊκά χρόνια, τα ελληνικά και τα ρωμαϊκά, την παλαιοχριστιανική και μεσοβυζαντινή περίοδο, τους οθωμανικούς χρόνους μέχρι και τον 16ο και τον 18ο αιώνα» εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η διευθύντρια της Εφορείας αρχαιοτήτων περιφέρειας Θεσσαλονίκης, Μαρίζα Τσιάπαλη, με αφορμή την ημερίδα με θέμα «η αρχαία Λητή και η περιοχή της» που πραγματοποιήθηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με την εφορεία αρχαιοτήτων.

Η κ. Τσιάπαλη κάνει λόγο για έναν πολύ σημαντικό χώρο που έχει ανασκαφεί σε πολλά σημεία, ωστόσο δεν έχει ολοκληρωθεί η ανασκαφή του, καθώς πρόκειται για μια τεράστια περιοχή με τούμπες, κάστρα, οικισμούς και τα ταφικά σύνολα που ανακαλύφθηκαν. Σε αυτά τα ταφικά σύνολα βρέθηκε ο πάπυρος του Δερβενίου, που σύμφωνα με την αρχαιολόγο του αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, Δόμνα Τερζοπούλου, «περιέχει ένα ορφικό κείμενο, ένα πάρα πολύ σπάνιο εύρημα που απευθύνεται σε μύστες του Ορφισμού, έχει οδηγίες για τη μεταθανάτια τύχη των ψυχών, ενώ περιλαμβάνει και έναν ορφικό ύμνο που εξηγεί τη γέννηση των θεών».

Ο πάπυρος του Δερβενίου εκτίθεται στο μουσείο και προσελκύει το ενδιαφέρον των επισκεπτών του, οι οποίοι έχουν την ευκαιρία να πληροφορηθούν για το περιεχόμενό του από τα επεξηγηματικά κείμενα που παρουσιάζονται. Την ίδια στιγμή, είναι δεκάδες οι δημοσιεύσεις των καθηγητών αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης σχετικά με τον πάπυρο.

Σε ό,τι αφορά τον μακεδονικό τάφο, η κ. Τσιάπαλη επισημαίνει, ότι ανασκάφηκε το 1910 από τον Μακρίδη που έφερε την προσωνυμία Μπέης, λόγω του τίτλου που είχε την περίοδο της τουρκοκρατίας. Ο τύμβος ανήκει σε ένα μεγάλο ταφικό σύνολο όπου υπάρχουν και άλλοι δύο μακεδονικοί τάφοι, αλλά και συστάδες από κιβωτιόσχημους τάφους. Το έργο της προστασίας, αποκατάστασης, συντήρησης και ανάδειξής του ήταν κολοσσιαίο και σε σημασία και σε όγκο, ενώ οι εργασίες ολοκληρώθηκαν πριν από έναν χρόνο περίπου και πλέον το σημείο αυτό είναι επισκέψιμο μετά από τηλεφωνικά ραντεβού.

«Ο μακεδονικός τάφος Μακρίδη Μπέη είναι αντιπροσωπευτικός του 4ου αιώνα πΧ από πλευράς αρχιτεκτονικής, ενώ οι επεμβάσεις που έγιναν για να αποκατασταθεί ο τύμβος είναι πρωτοποριακές σε διάφορα επίπεδα» λέει και προσθέτει ότι η ανάδειξη του εν λόγω ταφικού συγκροτήματος είναι κομβικής σημασίας για όλη την ευρύτερη περιοχή.

Πηγή:

Καθημερινή,

με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μεγάλη Ελλάδα.(Μagna Grecia) Μέρος 6oν: Τάραντας

Η αποικία ιδρύθηκε, κατά την Ελληνική Μυθολογία, από τον Τάραντα, γιο του Ποσειδώνα, που σώθηκε με τη βοήθεια του πατέρα του από ναυάγιο και τον οδήγησε εκεί ένα δελφίνι. Σύμφωνα με άλλη παράδοση, πρώτος οικιστής της πόλης ήταν ο εγγονός του Μίνωα, Τάρας, ο οποίος έφτασε εκεί με Κρήτες αποίκους. Αλλά ως πραγματική θεωρείται μια τρίτη παράδοση, που λέει πως χτίστηκε από τον Ηρακλείδη, Φάλανθο, που οδήγησε εκεί τους Παρθενίες(1) από τη Σπάρτη γύρω στο 708 π.Χ. ιδρύοντας έτσι την μοναδική αποικία των Σπαρτιατών
(1) .Οι Παρθενίες ήταν τα νόθα τέκνα που απέκτησαν οι παρθένες γυναίκες της Σπάρτης με την ανοχή της Σπαρτιατικής Πολιτείας και των συζύγων τους.
Οι Σπαρτιάτισσες κατά τη διάρκεια της εικοσαετούς απουσίας των συζύγων τους στο Α΄ Μεσσηνιακό πόλεμο (743-724 πΧ), τεκνοποίησαν με τους ντόπιους είλωτες. Το γεγονός αυτό έγινε με τη συγκατάθεση της Σπαρτιατικής Πολιτείας και των συζύγων τους. Τα παιδιά  που γεννήθηκαν από τις Σπαρτιάτισσες παρθένες ονομάστηκαν Παρθενίες. 
Τα παιδιά αυτά δεν αναγνωριζόταν από τη Πολιτεία ως νόμιμοι Σπαρτιάτες πολίτες. Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης ήταν να επαναστατήσουν οι νέοι. Η επανάσταση αυτή ονομάστηκε: Επανάσταση των Παρθενιών.

Η επανάσταση τους κατεστάλη. Μετά τη καταστολή του κινήματος αυτού το επίσημο Σπαρτιατικό κράτος αποφάσισε να τους απομακρύνει οριστικά με υποχρεωτική μετανάστευση. Ως τόπος της απομάκρυνσης ορίστηκε η Κάτω Ιταλία. Επικεφαλής της αποστολής ορίστηκε ο Φάλανθος που ζήτησε χρησμό από το Μαντείο των Δελφών για το τόπο της εγκατάστασης τους. Πράγματι τα καράβια έφεραν τους Παρθενίες στη Κάτω Ιταλία. Αποβιβάστηκαν στην ακτή. Εκεί το 706 πΧ ο Φάλανθος και οι Παρθενίες κατέλαβαν τη πόλη Τάρας που προϋπήρχε με άλλο όνομα (Ανξα). Η πόλη αυτή αποτέλεσε τη μοναδική αποικία των Σπαρτιατών. Διότι οι Σπαρτιάτες προτιμούσαν να επεκτείνουν την επικράτεια τους κατακτώντας τους γείτονες παρά να ξενιτευτούν.
Η πόλη τους ονομάστηκε Τάρας προς τιμήν του μυθικού ήρωα Τάραντα γιού του θεού Ποσειδώνα. Ως σύμβολο της πόλης τους ζωγράφισαν τον ήρωα Τάραντα πάνω σε ένα δελφίνι. 

Αργυρό νόμισμα του Τάραντα .O μυθικός Τάρας στο δελφίνι και ο ιδρυτής της πόλης Φάλανθος.
(425 - 415 π.Χ)

Ο Παυσανίας (10. 10, 6-8) κατά την επίσκεψη του στους Δελφούς τον 2ο αι. μ.Χ. περιγράφει την ιστορική διαδρομή της ίδρυσης του Τάραντα και το μνημείο των Ταραντίνων:

«Τα χάλκινα άλογα και οι αιχμάλωτες γυναίκες είναι αναθήματα των Ταραντίνων από τη νίκη τους κατά των Μεσσαπίων, οι οποίοι είναι βάρβαροι, γείτονες στη χώρα των Ταραντίνων. Είναι έργα του Αργείου Αγελάδα. Ο Τάρας είναι αποικία των Λακεδαιμονίων και οικιστής του ο Σπαρτιάτης Φάλανθος. Καθώς ο Φάλανθος ξεκινούσε για να ιδρύσει αποικία, ήρθε χρησμός από τους Δελφούς: όταν νιώσει βροχή κάτω από α ί θ ρ α ( από αίθριο ουρανό), τότε και χώρα θ’ αποκτήσει και πόλη.
Χωρίς ό Φάλανθος να εξετάσει αμέσως ό ίδιος τη μαντεία και χωρίς να την ανακοινώσει σε κανένα εξηγητή αποβιβάστηκε με πλοία στην ‘Ιταλία. Καθώς όμως, αν και νικούσε τους βαρβάρους, δεν κατόρθωνε ούτε καμία πόλη να καταλάβει ούτε καμιάς περιοχής να γίνει κύριος, θυμήθηκε το χρησμό και υπέθεσε πως ό θεός τού προφήτεψε κάτι αδύνατο, γιατί δεν μπορεί να έχει βροχή μέσα σε καθαρή και αίθρια ατμόσφαιρα. Η γυναίκα του, ή οποία τον είχε ακολουθήσει από την πατρίδα, ανάμεσα στις άλλες περιποιήσεις που τού επεφύλασσε καθώς τον έβλεπε απελπισμένο, είχε θέσει το κεφάλι τού συζύγου της ανάμεσα στα γόνατά της και τού αφαιρούσε τις ψείρες. Και από κάποια τρυφερότητα συνέβη να δακρύσει ή γυναίκα, βλέποντας πως οι προσπάθειες τού συζύγου της καθόλου δεν ευοδώνονταν. Και καθώς άρχισε να χύνει αφθονότερα δάκρυα και να βρέχει το κεφάλι τού Φαλάνθου, εκείνος κατάλαβε το νόημα τής μαντείας, επειδή ή σύζυγός του ονομαζόταν Αίθρα. .’Έτσι, όταν νύχτωσε, κυρίεψε από τους βαρβάρους τον Τάραντα, πόλη παραθαλάσσια πολύ μεγάλη και πολύ πλούσια.
Ο ήρωας Τάραντας λένε πως ήταν γιος του Ποσειδώνα και μίας νύμφης τού τόπου και πως άπ’ αυτόν πήραν τα ονόματα τους η πόλη και ό ποταμός. γιατί και ο ποταμός έχει το όνομα Τάρας, όπως και ή πόλη.»
(μετ. Δ. Παπαχατζής)

Η πόλη του Τάραντα κτίστηκε στο ακρωτήριο που κλείνει το στόμιο των δύο λιμνοθαλασσών. Η έκταση της πόλης έφτανε τα 570 εκτάρια. Στα τέλη του 5ου αιώνα η δημοκρατία που επικράτησε στον Τάραντα, ο οποίος έφτασε στο απόγειο της ανάπτυξης του υπό τη διακυβέρνηση του φιλόσοφου Αρχύτα. Ονομαστά ήταν τα δύο αγάλματα του Ηρακλή και του Δία στην αγορά της πόλης. Το άγαλμα του Δία, του γλύπτη Λύσιππου, που υπήρξε στην εποχή του το ψηλότερο άγαλμα του μεσογειακού κόσμου με ύψος 18μ.

Κίονες από δωρικό Ναό στον Τάραντα. Πιθανόν αφιερωμένος στον Ποσειδώνα
Αρχές του 5ου αιώνα π.Χ

Ο Στράβων δίνει μία εκτενή περιγραφή της πόλης του Τάραντα :
 Όλος ο Ταραντίνος κόλπος είναι αλίμενος, ενώ στον Τάραντα υπάρχει άριστο και μεγάλο λιμάνι που κλείνεται με μεγάλη γέφυρα. Η περίμετρος του είναι 100 στάδια (19χλμ.). Από το μέρος του λιμανιού δημιουργεί ισθμό με την έξω θάλασσα, ώστε η πόλη είναι χτισμένη σε χερσόνησο και τα πλοία μπορούν να συρθούν με ευκολία από τη μία ή την άλλη πλευρά , μιας και ο αυχένας είναι χαμηλός. Το έδαφος όπου είναι χτισμένη η πόλη, είναι χαμηλό κι έχει μικρό ύψωμα προς την ακρόπολη. Το παλαιό τείχος έχει μεγάλη περίμετρο, αλλά σήμερα είναι παρατημένο το μεγαλύτερο μέρος της πόλης, δηλαδή αυτό κοντά στον ισθμό. Πάντως το μέρος κοντά στην έξοδο του λιμανιού και στην ακρόπολη ακόμη παραμένει πολυπληθές κι ανταποκρίνεται σε μεγάλη πόλη. Έχει πολύ ωραίο γυμναστήριο και μεγάλη αγορά, όπου και ο χάλκινος κολοσσός του Δία, ο μεγαλύτερος μετά τον κολοσσό της Ρόδου. Ανάμεσα στην αγορά και στην έξοδο του λιμανιού είναι η ακρόπολη που διασώζει λίγα λείψανα από το αρχαίο πλήθος των αναθημάτων. Τα πολλά τα κατέστρεψαν οι Καρχηδόνιοι όταν πήρανε την πόλη (209π.Χ) κι άλλα λαφυραγώγησαν οι Ρωμαίοι, που επικράτησαν μετά από έφοδο. Ανάμεσα σε αυτά τα αναθήματα είναι ο Ηρακλής στο Καπιτώλιο, χάλκινος κολοσσός, έργο του Λυσίππου. Το αφιέρωσε εκεί ο Μάξιμος Φάβιος που κατέλαβε την πόλη.   

Ο πλούτος της πόλης σταδιακά έφθειρε τη δύναμη της και οι Ταραντίνοι προτιμούσαν να ζούνε πλούσια ζωή, καλώντας στρατιωτικές δυνάμεις από τη Σπάρτη και την Ήπειρο  προκειμένου να αντιμετωπίσουν τους γείτονες τους, τους Μεσσαπίους και Λευκανούς, οι οποίοι τους απειλούσαν συνεχώς.

Ο Στράβων μας δίνει μία εκτενή περιγραφή της περιοχής της σημερινής Απουλίας, που κατοικούνταν από τους ντόπιους λαους καθώς και για την πορεία του Τάραντα προς την παρακμή :

«(…) Τώρα που έχω περιγράψει την Ιταλία ως το Μεταπόντιο προχωρώ στα επόμενα. Στη συνέχεια βρίσκεται η Ιαπυγία. Αυτήν την περιοχή οι Έλληνες αποκαλούν Μεσσαπία, ενώ οι ντόπιοι, κατά μέρη λένε ένα τμήμα Σαλεντίνους, που βρίσκεται κοντά στο ακρωτήριο της Ιαπυγίας, και ένα τμήμα Καλαβρία. Πάνω από αυτούς βρίσκονται προς βορρά οι Πευκέτιοι. Η Μεσσαπία έχει σχήμα χερσονήσου και ο ισθμός από το Βρινδήσιο στον Τάραντα έχει πλάτος 310 στάδια (59χλμ περ.). Το θαλασσινό ταξίδι γύρω από το ακρωτήριο της Ιαπυγίας είναι κάπου 400 στάδια (76 χλμ).
(..) Οι Ταραντίνοι κάποτε όταν το πολίτευμα τους ήταν δημοκρατικό ήταν υπερβολικά ισχυροί. Είχαν τεράστιο ναυτικό για τα μεγέθη της περιοχής και επιστράτευαν 30 χιλ. πεζούς, 3χιλ. ιππείς και 1000 ιππάρχους. Είχαν αποδεχθεί επίσης την Πυθαγόρεια φιλοσοφία, ιδιαίτερα ο Αρχύτας που κυβέρνησε πολλά χρόνια την πόλη. Αργότερα ο πλούτος έφερε την πολυτέλεια σε τέτοιο βαθμό, ώστε οι δημόσιες εορτές ήταν κάθε χρόνο περισσότερες από τις ημέρες του χρόνο με αποτέλεσμα να χειροτερέψει η διοίκηση τους. Μία ένδειξη ότι το πολίτευμα δεν ήταν καλό, είναι η χρησιμοποίηση ξένων στρατιωτικών αρχηγών. Αυτοί ζήτησαν τον Αλέξανδρο των Μολοσσών (από την Ήπειρο της Ελλάδας) να τους οδηγήσει σε πόλεμο ενάντια στους Μεσσαπίους και στους Λευκανούς (334-331π.Χ), αλλά προηγουμένως και τον Αρχίδαμο το γιο του Αγησιλάου (343-338π.Χ) κι αργότερα τον Κλεώνυμο και τον Αγαθοκλή (298π.Χ), μετά τον Πύρρο, (282-272π.Χ) όταν συμμαχούσαν μαζί του εναντίον των Ρωμαίων. Κι ούτε καν αυτούς που καλούσαν δεν μπορούσαν να πειθαρχήσουν, αλλά εν τέλει έγιναν και με αυτούς εχθροί.»

Μαρμαρίνη γυναικεία κεφαλή πιθανόν της Αφροδίτης (4ος αιώνας π.Χ)
Αρχαιολογικό μουσείο Τάραντα.

Σε μια μάχη κατά των Μεσσαπίων έχασε την ζωή του ο Βασιλιάς της Σπάρτης Αρχιδάτος ο Γ' ως επικεφαλής μισθοφόρων στο πλευρό των Ταραντίνων , ήταν ανήμερα της Μάχης της Χαιρωνείας στις 7 Μεταγειτνιώνος του 338 π.Χ.. Το σώμα του όμως δεν ετάφη γιατί οι νικητές αρνήθηκαν να το παραδώσουν. Οι Σπαρτιάτες όμως ανήγειραν ανδριάντα του στην αρχαία Ολυμπία.
 Για την πορεία του Αρχίδαμου στην Νότιο Ιταλία ο Διόδωρος Σικελιώτης αναφέρει :
«[..] την ίδια περίπου εποχή (1) οι Ταραντίνοι που ήταν σε πόλεμο με τους Λευκανούς είχαν στείλει στους Λακεδαιμονίους που ήταν πρόγονοι τους, πρεσβευτές να τους ζητήσουν στρατιωτική βοήθεια. Οι Σπαρτιάτες που ήταν πρόθυμοι να τους βοηθήσουν ένεκα της συγγένειας, συγκέντρωσαν γρήγορα πεζή και ναυτική δύναμη και στρατηγός της τοποθέτησαν τον βασιλιά τους Αρχίδαμο . Αλλά ενώ ήταν έτοιμοι να αποπλεύσουν για την Ιταλία, οι Λύκτιοι (2) τους παρακάλεσαν να βοηθήσουν πρώτα αυτούς. Οι Λακεδαιμόνιοι πείστηκαν και πήγαν στην Κρήτη , όπου νίκησαν τους μισθοφόρους και αποκατέστησαν τους Λυκτίους στην πατρίδα τους.
Στη συνέχεια ο Αρχίδαμος απέπλευσε για την Ιταλία όπου ενώθηκε με τις δυνάμεις των Ταραντίνων, αλλά πέθανε σε μια μάχη, αφού πολέμησε γενναία (3). Ήταν άνθρωπος τον οποίον επαινούσαν για την στρατηγική του ικανότητα αλλά και γενικά τη ζωή του , ο οποίος είχε επικριθεί μόνο για τη συμμαχία με τους Φωκείς , ως ο κύριος αίτιος της κατάληψης των Δελφών. Ο Αρχίδαμος ήταν βασιλιάς των Λακεδαιμονίων επί είκοσι τρία χρόνια.»
(Μετάφραση  εκδ.  Κάκτου)
(1) το 338 π.Χ., την ίδια εποχή που πραγματοποιήθηκε η μάχη της Χαιρώνειας, κατά την οπία επικράτησαν οι Μακεδόνες του Φιλίππου και του νεαρού Αλέξανδρου, των συνασπισμένων Ελλήνων της νότιας Ελλάδας. 
(2) Λύκτος: πόλη τη Κρήτης που είχε καταληφθεί από τον Φωκέα Φάλαικο.
(3) Ο Πλούταρχος στον Βίο του Σπαρτιάτη βασιλέα Άγι, που διαδέχθηκε τον Αρχίδαμο (360-338π.Χ), αναφέρει ότι ο θάνατος του Αρχίδαμου συνέβη στην πόλη Μανδόριον.

"Θεά στο θρόνο" εξαίρετο γλυπτό που βρέθηκε στον Τάραντα απεικονίζει πιθανόν την Περσεφόνη στον θρόνο του Άδη. (480-460 π.Χ.) Μουσείο Περγάμου Βερολίνο 

Οι πολεμικές συγκρούσεις με την Ρώμη και η εκστρατεία του Πύρρου
Οι Ρωμαίοι προσέβλεπαν στην επέκταση τους σε όλη την Ιταλία, γι' αυτό ήρθαν σε σύγκρουση με τους Έλληνες της Κάτω Ιταλίας.
Στην αρχή ο Τάραντας, βλέποντας τη δύναμη της Ρώμης, ήθελε να αποφύγει τον πόλεμο. Έτσι το 303 π.Χ. οι Ταραντινοί συνομολόγησαν συνθήκη ειρήνης με τους Ρωμαίους. Το 282 π.Χ. οι Ρωμαίοι βοήθησαν μια ελληνική αποικία, τους Θούριους να αμυνθεί εναντίον των γειτονικών ιταλικών φυλών που την πολιορκούσαν και εγκατέστησαν φρουρά στην πόλη. Το παράδειγμα των Θουρίων ακολούθησαν κι άλλες ελληνικές πόλεις όπως ο Κρότων και το Ρήγιο, προκαλώντας έντονη δυσαρέσκεια στους Ταραντίνους δημοκρατικούς, οι οποίοι έβλεπαν να χάνεται η επιρροή τους στην Κάτω Ιταλία.

Το φθινόπωρο του 282 π.Χ. οι Ρωμαίοι παραβίασαν την ειρήνη με τους Ταραντίνους, πλέοντας με πολεμικά πλοία στα ανοικτά του Τάραντα. Ακολούθησε σύρραξη, με τους Ταραντίνους να βυθίζουν τέσσερα πλοία και να καταλαμβάνουν άλλο ένα. Δεν τελείωσαν εκεί όμως τις εχθροπραξίες. Οι Ταραντινοί επιτέθηκαν και κατά των Θουρίων και τους κατέλαβαν, εξορίζοντας τους αριστοκρατικούς της πόλης.

Οι Ρωμαίοι τον ίδιο χρόνο (282 π.Χ.) έστειλαν πρεσβεία στον Τάραντα με μετριοπαθείς όρους. Ζητούσαν την επιστροφή των Θουρίων εξορίστων, την απελευθέρωση των αιχμαλώτων και την προστασία των συμφερόντων των άλλων ελληνικών πόλεων που είχαν γίνει φίλοι τους. Οι Ταραντίνοι όμως τους προσέβαλαν και οι πρέσβεις άπρακτοι γύρισαν πίσω στη Ρώμη. Η Ρωμαϊκή Σύγκλητος, βλέποντας ότι δεν μπορούσε να επιτευχθεί ειρήνη ψήφισε, πόλεμο. Αρχηγός ορίστηκε ο Λεύκιος Αιμίλιος Βάρβουλας.

Aμφορέας που βρέθηκε στον Τάραντα. Έργο του 400 π.Χ περίπου.
Αρχαιολογικό μουσείο Τάραντα.

Μαθαίνοντας τα νέα οι Ταραντίνοι διχάστηκαν. Δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν μόνοι τους τους Ρωμαίους κι έτσι ζήτησαν τη βοήθεια του Πύρρου, του βασιλιά της Ηπείρου, ο οποίος δέχτηκε. Ο τελευταίος προερχόταν από τη δυναστεία των Μολοσσών και είχε επεκτείνει το κράτος του σημαντικά. Η δεύτερη πρεσβεία προς τον Πύρρο συμπεριλάμβανε, εκτός από τους Ταραντίνους, πρέσβεις των Ηρακλεωτών, Μεταποντίων και Θουρίων, καθώς και Σαυνίτες και Λευκανούς. Όλοι αυτοί υποσχέθηκαν στον Πύρρο ότι θα συγκέντρωναν 350.000 πεζούς και 20.000 ιππείς. Επειδή όμως ο Πύρρος ήξερε πως δεν μπορούσε να βασιστεί στις υποσχέσεις που έδιναν οι σύμμαχοί τους σε κατάσταση ανάγκης, ζήτησε στρατιωτική βοήθεια από τους δικούς του συμμάχους των ελληνιστικών βασιλείων της Αιγύπτου και της Μακεδονίας.

Όταν ο Αιμίλιος Βάρβουλας έμαθε για αυτή τη συμμαχία, εισέβαλλε στη χώρα του Τάραντα, κατέλαβε μερικά φρούρια, νίκησε τους αντιπάλους του και λεηλατούσε την ύπαιθρο της πόλης. Η ήττα των δημοκρατικών του Τάραντα έκανε την αριστοκρατική παράταξη να αναθαρρήσει και να πετύχει την έναρξη διαπραγματεύσεων με τους Ρωμαίους οι οποίοι είχαν και πάλι φερθεί με μετριοπάθεια. Ο Πύρρος έπρεπε να αντιδράσει γρήγορα σε αυτές τις κινήσεις των Ρωμαίων. Γι’ αυτό έστειλε τον σύμβουλό του και φιλόσοφο Κινέα στον Τάραντα, αργότερα και τον στρατηγό Μίλωνα και 3.000 στρατιώτες οι οποίοι κατέλαβαν την ακρόπολη. Έτσι οι διαπραγματεύσεις διακόπηκαν και ματαιώθηκε οριστικά το ενδεχόμενο νέας μεταστροφής των Ταραντίνων. Τότε οι Ρωμαίοι, έχοντας ανεπαρκείς δυνάμεις για την κατάληψη του Τάραντα, έφυγαν. Το 280 π.Χ., ο Πύρρος αναχώρησε για την Ιταλία με 20.000 πεζούς, 3.000 ιππείς, 2.000 τοξότες, 500 σφενδονήτες και 20 πολεμικούς ελέφαντες. Μόλις έφτασε στην Ιταλία οι Ταραντίνοι τον δέχτηκαν με ενθουσιασμό, αλλά δεν ήταν πρόθυμοι να πολεμήσουν. Έτσι τους συστράτευσε με τη βία. Εν τω μεταξύ, οι Ρωμαίοι όρισαν στρατηγό τον Πόπλιο Βαλέριο Λαιβίνο.
Ο Πύρρος εγκατέστησε το στρατόπεδό του ανάμεσα στην Πανδοσία και την Ηράκλεια. Οι Ρωμαίοι εγκατέστησαν το στρατόπεδό τους στην όχθη του Σίριου ποταμού. Ο Πόπλιος Βαλέριος Λαιβίνος είχε συγκεντρώσει 29.000 πεζούς και 6.000 ιππείς. Η μάχη άρχισε με τους Ρωμαίους να θέλουν να διαβούν τον ποταμό Σίριο.  Ο Πλούταρχος αναφέρει ότι ο Πύρρος σκότωνε όποιο Ρωμαίο έβρισκε μπροστά του. Η μάχη ήταν αμφίρροπη και οΠύρρος έστειλε τους 20 ελέφαντές του, οι οποίοι ήταν πρωτόγνωροι για τους Ρωμαίους και με την επίθεσή τους του χάρισαν τη νίκη.

Εξαιρετικής τέχνης μαρμάρινο κεφάλι άλογου που βρέθηκε στον Τάραντα
 (350-300 π.Χ) Βρετανικό Μουσείο

Ο Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς υπολογίζει ότι οι Ρωμαίοι έχασαν γύρω στους 15.000 νεκρούς και ο Πύρρος περί τους 13.000 στρατιώτες. Ο Ιερώνυμος ο Καρδιανός όμως υπολογίζει τις απώλειες στους 7.000 άνδρες για τους Ρωμαίους και στους 4.000 άνδρες για τον Πύρρο. Αυτή η πύρρειος νίκη του Πύρρου, όπως ονομάστηκαν από τότε και στο εξής οι μάχες όπου ο νικητής είχε υπέρμετρα μεγάλες απώλειες, απετέλεσε την πρώτη νίκη του επί ιταλικού εδάφους. Θα ακολουθήσουν οι μάχες στο Άσκλον και στο Μπενεβέντο.
Χωρίς όμως τις απαραίτητες ενισχύσεις από τις πόλεις της μεγάλης Ελλάδας ο Πύρρος θα αναγκαστεί να αποχωρίσει από την Ιταλία με αποτέλεσμα ο Τάραντας να περάσει σε Ρωμαίικα χέρια.

Η οριστική όμως καταστροφή του συνέβη το 209 π.Χ. όταν οι Ταραντίνοι προσπάθησαν με τη συμμαχία των Καρχηδονίων ν’ ανακτήσουν την διοίκηση της πόλης τους.
Οι Ρωμαίοι κυρίευσαν τον Τάραντα και λαφυραγώγησαν την πόλη μεταφέροντας στη Ρώμη πολλά λάφυρα και ανάμεσα τους το ονομαστό για το μέγεθος του άγαλμα του Ηρακλή. Το άγαλμα αυτό μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη και κατά τη Φραγκοκρατία, το 1204, τήχθηκε για να γίνει νομίσματα.
Η πόλη του Τάραντα τους επόμενους αιώνες παρήκμασε καθώς υπέφερε και από την πειρατεία και οι κάτοικοι της πόλης αναγκάσθηκαν ν’ αποσυρθούν στο εσωτερικό της χώρας.
Η αναζωογόνηση του λιμανιού της πόλης ξεκίνησε κατά τη σύντομη περίοδο της γαλλικής κατοχής στις αρχές του 19ου αιώνα.

Η αρχαία πόλη του Τάραντα έχει καλυφθεί από τη σύγχρονη πόλη, αλλά οι ανασκαφές στην πόλη και στην γύρω περιοχή, έχουν φέρει στο φως μοναδικά ευρήματα που δείχνουν το πολιτιστικό και καλλιτεχνικό επίπεδο της πόλης. Η τέχνη στην περιοχή της Απουλίας ξεπέρασε ακόμα και τα ελληνικά πρότυπα, δημιουργώντας δικές της εντυπωσιακές φόρμες και πρωτοπορώντας σε καλλιτεχνικές δημιουργίες. Τα ευρήματα βρίσκονται σήμερα στο μουσείο της πόλης του Τάραντα.

Διάσημες προσωπικότητες του Τάραντα
Λύσις από τον Τάραντα . Φιλόσο­φος του 5ου αι. π.Χ. Ύστερα από την εξέγερση του λαού στον Κρότωνα κατέφυγε στη μητροπο­λιτική Ελλάδα, στη Θήβα, όπου έγινε δάσκαλος του Επαμεινώνδα. Μια από τις λεγόμενες Επι­στολές των Πυθαγορείων φέρει το όνομα του.

Αρχύτας από τον Τάραντα . Φι­λόσοφος του 4ου αι. π.Χ. Ανήκε στη σχολή των Πυθαγορείων. Υπήρξε σημαντικός και ως μαθη­ματικός, μηχανικός και μουσικός. Χρημάτισε πολλές φορές στρατηγός της ιδιαίτερης πατρίδας του. Ο Πλάτωνας συναντήθηκε μαζί του κατά τα ταξίδια του στη Σικελία· στη σύγκρουση του μά­λιστα με τον Διονύσιο Β' χρωστούσε τη σωτη­ρία του στη μεσολάβηση του Α.· πυθαγορικές ιδέες που ανευρίσκονται στα υστερότερα έργα του Πλάτωνα θα μπορούσαν να του είχαν γίνει προσιτές μέσω του Α. Tα κυριότερα επιτεύγμα­τα του φαίνεται πως ο Α. τα επιτέλεσε στις πε­ριοχές των μαθηματικών και της μηχανικής: στη θεωρία του για την αναλογία, που την επέ­κτεινε και στη θεωρία της μουσικής· στη θεωρία του για την αρμονία, με τον υπολογισμό της σχέσης των μεταξύ των τόνων διαστημάτων και τη διάκριση των τονικών γενών στην ακουστι­κή, με τον υπολογισμό του ύψους και του βά­θους ενός ήχου ανάλογα με την ταχύτητα του. Από τα έργα του έχουμε αποσπάσματα από τον Αρμονικό του και από τις Διατριβές τον τα υπό­λοιπα (και οι επιστολές του) δεν είναι γνήσια, ή τουλάχιστο είναι αμφισβητούμενα.

Αριστόξενος από τον Τάραντα. Φιλόσοφος και θεωρητικός της μουσικής τον 4ο αι. π.Χ. Μαθητής του πατέρα-του Σπίνθαρου και του Λάμπρου από τις Ερυθρές. Έφυγε για την Ελλάδα και, ύστερα από τη μόρφωση που πήρε στην Κόρινθο και στη Μαντινεία, συνέχι­σε τη μόρφωση του στην Αθήνα ως μαθητής του Αριστοτέλη· είδε μάλιστα τον εαυτό του και ως διάδοχο του Αριστοτέλη στη διεύθυνση του Πε­ριπάτου, υποχρεώθηκε όμως να υποχωρήσει μπροστά στον Θεόφραστο, πράγμα που τον πίκρανε πολύ· γενικά θεωρούνταν άνθρωπος ερι­στικός.

ΠΗΓΕΣ :
http://ecumenes-upatras.gr/
www.sakketosaggelos.gr
www.dimokratism.gr/
www.wikipedia.org

Επιμέλεια φωτογραφίας Διόνυσος.
http://autochthonesellhnes.blogspot.com/